Młodzieżowe słowo roku – zasady plebiscytu, jak głosować?

W plebiscycie Młodzieżowe Słowo Roku możesz najpierw zgłosić własne słowo, a potem zagłosować na finałową piętnastkę przez formularz na stronie PWN. Zwycięzcę – tak jak w 2025 roku słowo szponcić / szpont – wyłania połączenie pracy jury i głosowania internautów. Jeśli chcesz mieć wpływ na wynik, wystarczy pilnować terminów etapów i oddać głos online. Poniżej znajdziesz proste wyjaśnienie wszystkich zasad plebiscytu i krok po kroku opis głosowania.

Na czym polega plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku?

Plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku to konkurs językowy organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN, który od 2016 roku zbiera i opisuje słowa używane przez młodych. Chodzi o wyrażenia, które dobrze pokazują styl komunikacji, poczucie humoru i sposób myślenia młodego pokolenia – nie zawsze nowe, ale ważne w danym momencie.

Od strony naukowej to znakomity materiał do obserwowania, jak działa język młodzieżowy – czyli żywy, szybko zmieniający się socjolekt, mocno związany z internetem, szkołą, muzyką czy memami. Jury złożone z językoznawców (m.in. Anna Wileczek, Marek Łaziński, Ewa Kołodziejek, Bartek Chaciński) opisuje zgłoszone formy, bada ich pochodzenie, znaczenia i konteksty użycia.

Wydarzenie ma już solidną historię – w 2026 roku mija dziesięć lat od pierwszej edycji. W tym czasie tytuł zdobyły takie wyrażenia jak sztos, dzban, śpiulkolot, essa, rel czy sigma, a obecnie głośno jest o idiomach cyfrowych pokroju 67 i hybrydach takich jak OKPA.

Plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku pokazuje, które słowa naprawdę „żyją” w języku młodzieży – a nie tylko pojawiają się w słownikach czy w mediach.

Jakie są etapy plebiscytu?

Cały proces ma stałą strukturę, ale każda edycja ma też własny rytm czasowy: od startu zgłoszeń, przez selekcję, po finałową galę i ogłoszenie zwycięzcy.

Etap zgłaszania słów – jak to działa?

Pierwszy etap to etap zgłaszania propozycji, otwarty dla wszystkich zainteresowanych językiem młodych. W jubileuszowej, 10. edycji start zgłoszeń wyznaczono na 8 października 2025, a formularz przyjmował propozycje do 5 listopada. W innych latach daty mogą się nieco różnić, ale zasada pozostaje ta sama – masz kilka tygodni, by podsunąć swoje typy.

Możesz zgłosić pojedyncze słowo, zwrot albo krótkie wyrażenie. Organizatorzy przypominają, że Młodzieżowe Słowo Roku nie musi być zupełnie nowe ani nawet slangowe – ważne, by było faktycznie używane i dobrze oddawało klimat komunikacji młodych ludzi w danym czasie.

Selekcja jury – co dzieje się z Twoją propozycją?

Po zamknięciu zgłoszeń wchodzi do gry jury Młodzieżowe Słowo Roku. Zespół ekspertów – m.in. prof. Anna Wileczek, prof. Ewa Kołodziejek, prof. Marek Łaziński, publicysta Bartek Chaciński oraz doradczy zespół młodzieżowy z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży – analizuje wszystkie nadesłane formy.

Do drugiego etapu trafiają słowa, które spełniają kryteria regulaminowe i powtarzają się w zgłoszeniach szczególnie często. Z tego powstaje finałowa piętnastka 2025 – lista kilkunastu wyrazów, na które będą mogli głosować internauci. W edycji 2025 na tej liście znalazły się m.in. brainrot, bro, lowkey, tuff, twin, klasa, slay, szacun, skibidi czy liczbowy idiom 67.

Głosowanie internautów – kiedy i gdzie?

Trzeci etap to głosowanie internautów, które ma formę otwartego sondażu online. W jubileuszowej edycji 2025 głosowanie na finałową listę zaplanowano od 13 listopada, a w innym ujęciu kalendarzowym podano dokładny zakres: głosy można było oddawać do 30 listopada, a wyniki ogłoszono 8 grudnia.

Ten etap podkreśla społeczny charakter konkursu – tytuł Młodzieżowe Słowo Roku 2025 trafia do tego hasła, które zdobędzie najwięcej głosów wśród użytkowników internetu. Jury ma osobną Nagrodę Jury, ale w ostatnich latach ich wybory często się pokrywają.

Struktura plebiscytu jest trzystopniowa: zgłoszenia, selekcja jury, a na końcu głosowanie internetowe, które decyduje o tytule.

Jak zgłosić własne słowo?

Jeśli chcesz zaproponować swój kandydat na młodzieżowe słowo roku, cały proces sprowadza się do poprawnego wypełnienia formularza i sensownego uzasadnienia, dlaczego Twoje hasło powinno trafić do finału.

Krok po kroku – zgłoszenie słowa

Zgłaszanie wyrażeń przebiega według prostego schematu, który w każdej edycji wygląda podobnie:

1. Wchodzisz na oficjalną stronę plebiscytu PWN w czasie trwania etapu zgłoszeń.
2. Odnajdujesz formularz konkursowy i wpisujesz proponowane słowo lub wyrażenie.
3. Dodajesz krótkie wyjaśnienie: co znaczy dane słowo, skąd się wzięło, w jakich sytuacjach jest używane.
4. Wysyłasz zgłoszenie i – jeśli chcesz – udostępniasz informację o plebiscycie dalej, by zachęcić znajomych do udziału.

Znaczenie opisu jest duże – jury łatwiej oceni, czy dane słowo rzeczywiście funkcjonuje w żywej komunikacji, czy jest jednorazowym żartem. Dlatego warto pokazać przykładowe zdania, typowe sytuacje użycia albo powiązanie z memami, muzyką, grami czy platformami typu TikTok.

Jakie słowa mają szansę na finał?

Z dotychczasowych edycji widać, że w finałach często pojawiają się wyrażenia opisujące emocje, ocenę innych oraz internetowe trendy. Sztos i wypas to pochwała, dzban – ironiczny komentarz do czyjegoś zachowania, rel – sygnał zrozumienia i szacunku, a brainrot opisuje typ treści w sieci.

Silną grupę stanowią też zapożyczenia z angielskiego, zwykle mocno przetworzone przez użytkowników: goat (greatest of all time), slay, lowkey, Fr (for real), czy powiązane ze streamingiem i grami hasła typu Poggers. Popularne są też neologizmy tworzone na bazie polszczyzny – jak śpiulkolot, tozależyzm czy tegoroczne szponcić / szpont.

Jak oddać głos w plebiscycie?

Głosowanie wygląda bardzo podobnie w każdej edycji – w 2025 roku konstrukcja była typowa i świetnie pokazuje, czego możesz się spodziewać w kolejnych latach.

Gdzie głosować?

Głosowanie odbywa się zawsze przez formularz na stronie PWN. Organizator nie wykorzystuje do tego mediów społecznościowych czy zewnętrznych aplikacji – wszystko dzieje się na oficjalnej witrynie plebiscytu. Dzięki temu łatwiej jest kontrolować liczbę głosów, terminy i zasady.

W edycji 2025 opis głosowania był jednoznaczny: „Głosowanie odbywa się za pomocą formularza na stronie PWN i potrwa do 30 listopada. Wyniki poznamy 8 grudnia.”. Ten wzorzec pokazuje, że zawsze masz jasno określony czas na decyzję.

Jak wygląda sam formularz?

Formularz głosowania jest prosty i zwykle zawiera kilka podstawowych pól. W typowym układzie możesz się spodziewać:

• listy finałowych słów (np. 15 pozycji w edycji 2025), z której wybierasz jedno hasło,
• pól kontaktowych (np. e-mail) potrzebnych do weryfikacji głosu i ewentualnych działań organizatorów,
• krótkiego regulaminu, z którym trzeba się zgodzić,
• przycisku potwierdzającego oddanie głosu.

Po wysłaniu formularza Twój głos jest doliczany do puli głosowania internetowego 2025 (lub aktualnej edycji), a statystyki służą do wyłonienia zwycięzcy podczas grudniowej gali w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie lub innym wskazanym miejscu.

Oś czasu – kiedy zgłaszać, kiedy głosować?

Żeby łatwiej zapamiętać przebieg ostatniej jubileuszowej edycji, warto prześledzić ją w skróconej formie tabeli:

Jak wybierane jest zwycięskie słowo?

Wynik plebiscytu to efekt połączenia preferencji użytkowników internetu i oceny naukowców zajmujących się językiem młodych. Ten podwójny filtr dobrze widać na przykładzie ostatnich edycji.

Co decyduje o tytule Młodzieżowe Słowo Roku?

O głównej nagrodzie decyduje liczba głosów oddanych w sieci. W edycji 2025 w internetowym głosowaniu najwięcej głosów dostało słowo szponcić / szpont, które odniosło też zwycięstwo w werdykcie ekspertów. Organizatorzy podkreślili, że ma ono „świeżość semantyczną”, a jednocześnie sięga do dawnych gwar miejskich i języka przestępczego, gdzie znaczyło „kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia”.

Dziś szponcić opisuje spontaniczne, energiczne działanie – czasem ryzykowne, nie zawsze legalne – oraz nagłe pomysły czy improwizowane akcje. Powiązany rzeczownik szpont odnosi się do efektu takiej aktywności: niespodziewanego zdarzenia, błędu, triku albo zbiegu okoliczności, który ubarwia codzienne interakcje.

Nagroda Jury – co może wygrać poza głosowaniem?

Jury przyznaje też własne wyróżnienie. W 2025 roku eksperci nagrodzili te same wyrazy, które wybrali internauci – szponcić / szpont – bo według werdyktu „znakomicie oddają one żywiołowość i spontaniczność młodzieżowej komunikacji”. Z kolei rok wcześniej nagrodę jury zdobyło słowo czemó, choć internetowy tytuł przypadł sigmie.

Ta podwójna ścieżka nagradzania pokazuje, że plebiscyt ma dwa spojrzenia: społeczne (głos internautów) i badawcze (ocena jury). Dzięki temu w historii konkursu obok internetowych hitów znajdziemy też wyrażenia, które są interesujące językoznawczo – jak tozależyzm czy śpiulkolot.

Przykłady z edycji 2025 – 67 i OKPA

Na podium edycji 2025 – obok zwycięskiego czasownika – znalazły się jeszcze dwa wyrażenia, które dobrze pokazują, jak silnie plebiscyt jest dziś związany z kulturą internetową.

Idiomiczny zapis 6 7 / 67, wywodzący się z utworu Skrilla „Doot Doot” i viralowych klipów z LaMelo Ballem oraz memu „67 Kid”, okazał się typowym idiomem grupowym. W zależności od kontekstu może być żartem, sygnałem radości, źródłem ekscytacji lub po prostu sposobem na podtrzymanie kontaktu w sieci.

Wyrażenie OKPA to z kolei przykład ekspresywnej etykiety językowej – grającej połączeniem „OK” i „pa”. Według opisu jury jest to „komunikacyjne cięcie”, które domyka rozmowę z dystansem lub ironią, pokazując znużenie, zniecierpliwienie albo chęć wycofania się z interakcji. To dobry przykład, jak krótkie słowo może przejąć funkcję całego gestu komunikacyjnego.

Zwycięskie słowa – jak szponcić, 67 czy OKPA – łączą język z konkretnymi sytuacjami, memami i emocjami, które w danym roku są bliskie młodym ludziom.

Czy warto brać udział w Młodzieżowym Słowie Roku?

Udział w plebiscycie – zarówno na etapie zgłaszania, jak i głosowania – to prosty sposób, by dorzucić swój głos do dyskusji o tym, jak mówimy w 2026 roku. Twoje słowo może trafić na finałową listę, tak jak w 2025 roku trafiły tam brainrot, goat, Fr, freaky czy twin, albo stać się punktem wyjścia do szerszych badań w Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży.

Plebiscyt – niezależnie od wyników – pokazuje, że polszczyzna młodych nie jest „zepsuta”, tylko intensywnie kreatywna i mocno związana z internetem, memami i globalnym obiegiem słów. A oddany przez Ciebie głos w formularzu PWN pomaga tę kreatywność uchwycić w konkretnym, rocznym obrazie języka.